Мақалалар

Туған жер атауы – тұнған тарих

Жер – су атаулары, ғылыми тілде «топонимика» деп аталады. Бұл грек сөзі, қазақшаға аударсақ «мекен немесе орын атауы» деген мағынаға лайық. Қазақ халқының атам заманнан орнығып, өмір сүріп жатқан жерінің өзен, көл, тау, қырат секілді жер бедеріне меншіктелген атаулардың да мыңдап саналатыны мәлім. Ертеде өткен ата – бабаларымыз солардың әрқайсысына ат қойып, айдар тағу жағынан жай ұқыпты ғана емес, шеб

автор: Темірғали Аршабеков Қарағанды облыстық бейнелеу өнері музейінің директор орынбасары.

Тағы да жер-су атаулары хақында “Atau.kz” ономастикалық электрондық база жүйесі негізінде

Тәуелсіздік рухы бастапқы отаршылдық кейінгі кеңестік дәуірде бұрмаланған байырғы жер-су атауларының ұлттық негізде қайта жаңғыруын талап етеді. «Atau.kz» ономастикалық электрондық база жүйесі іске қосылып, облыстар бойынша орталықтандырылған ақпараттық деректер берілген. Оларда әкімшілік-аумақтық бірліктер, нысандар, көшелер, олардың қазақша, орысша бұрынғы атауы, атаулардың өзгертілгені туралы мәліме

автор: Сағымбай Жұмағұлов Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ профессоры, филология ғылымдарының докторы

Қостанайдағы кентке қала мәртебесі беріліп, Тобыл деп аталмақ

ҚОСТАНАЙ. ҚазАқпарат - Қостанай облысындағы Затобол кентінде осы елді мекенге қала мәртебесін беру және атын өзгерту мәселесіне арналған жергілікті қоғамдастықтың жиналысы өткізілді, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.

автор: inform.kz

Аймақтану

Қазақстан тұрған орны жердің белдеуінде де емес, жердің төбесіне де жақын емес, Қазақстан орта үйекте.

автор: Қошке Кемеңгерұлы

​Жаңа дүниетаным және ономастика мәселесі

Хакім Абайдың жетінші қара сөзіндегі «Дүниенің көрінген әм көрінбеген сырын түгендеп, ең болмаса денелеп білмесе, адамдықтың орны болмайды. Оны білмеген соң, ол жан адам жаны болмай, хайуан жаны болады. Әзелде Құдайтағала хайуан жанынан адамның жанын ірі жаратқан, сол әсерін көрсетіп жаратқан» деп өз заманында-ақ дүниетанымдық көзқарастың биік деңгейінде айтылған терең ойдың табиғи болмысын аңғарамыз.

автор: Мекемтас Мырзахметұлы, М.Әуезов атындағы ОҚО университетіндегі Гуманитарлық ғылыми-зерттеу Институтының директоры, профессор

​"Қазақ" атауы ежелгі дерек көздерде...

ҚАЗАҚ атауы 15 ғасыр емес, 9-10 ғасырлардан бар. Халқымыздың, мемлекетіміздің атауы, "Қазақ" сөзінің қайдан шыққандығы жайлы бірқатар мәліметтермен бөліскім келіп отыр. Кәріқұлақ ақсақалдардан "Қазақ" қайдан шықты?" деп сұрасаң ауызша шежірені айтып, "Қазақ пен Созақ есімді ағайынды кісілерден тарағанбыз" дейді. Бірақ Созақ туралы еш таратып айта алмайды. Созақ деген атау Оңтүстік Қазақстанда және Қырғ

автор: Аманғали Әбуов, ult.kz сайты

Қазақстанның киелі жерлері және ономастика

​«Киелі» сөзінің мән-мағынасы өте күрделі. Халқымыз осы ұғыммен зорлық-зомбылыққа, әділетсіздікке қарсылығын, адамның, табиғаттың, қоғамның арасындағы жарасымдылық пен үйлесімділікті сақтауға құштарлығын білдірген. Жүгірген аңның, ұшқан құстың, жер мен судың, ерекше қасиетке ие адамның киесі ұрады деуімен қоғамдық-саяси, рухани, экологиялық, әлеуметтік тұрақтылықты, ынтымақ пен ықпалдастықты бәрінен жо

автор: Ханкелді Әбжанов

Қазақстанның ономастикалық кеңістігінің лингвомәдени аспектісі

​Шығыстың кемеңгер ойшылы Конфуций осыдан екі мың жыл бұрын Қытай билеушілерінің біріне мемлекеттегі істерді оң жолға қоюды атауларды дұрыстаудан бастау керектігі туралы: «Егер атаулар дұрыс болмаса, сөздердің негізі болмайды. Сөздердің негізі болмаған жағдайда іс те жүрмейді және халық та не істерін білмейді», - деген екен.

автор: Тәттігүл Рахимова

Есіл өңіріндегі ономастика мәселелері

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев үстіміздегі жылдың 12 сәуірінде «Егемен Қазақстан» республикалық газетінде жарияланған «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында жаһандық заманда ұлттық құндылықтарды сақтап, оны одан әрі сабақтастыратын ұрпақ тәрбиелеу бағытында екі қағиданы ұстануды меңзейді. Оның біріншісі – ұлттық код, ұлттық мәдениет сақталмаса, ешқандай жаңғыру болмайды. Екіншісі – алға басу ү

автор: Кемел Оспанов